Eva Marie de Waal als Merel		Week 14 De OV-chipkaart houdt de gemoederen al geruime tijd bezig. En dat zal ook nog wel even duren. Voor studenten bleek het al een probleem te zijn, hoe moet dat straks met de oudere generaties? Vragen te over dus. Daarom heeft het management besloten het aantal medewerkers van Tickets & Service omlaag te brengen. Spoorlogica. Het wat norse optreden van de servicemedewerker in onderstaand verhaal is dan ook meer dan begrijpelijk.
Check in... Een paar jaar geleden heeft mijn moeder een seniorenkaart aangeschaft. Dat verliep allemaal prima tot in maart de kaartjes voor het nieuwe jaar bezorgd werden. Er zat een kort briefje bij. Ze hoefde alleen maar even de chipkaart opnieuw te activeren. Opnieuw? Ze had dit nooit eerder hoeven doen. Daar ik er als machinist ook niet veel verstand van had, adviseerde ik haar het op de volgende trip even aan een conducteur te vragen. De deskundige bij uitstek. Een paar dagen later ging de telefoon. Of ik zin had een dagje mee naar Blijdorp te gaan. Er zat wel een klein addertje onder het gras. Ik moest ervoor zorgen dat ze haar kaart kon gebruiken, want haar was het niet gelukt. Ze had die dag met een groep zestig plussers de man achter servicebalie bestookt met vragen. Die vertelde aanvankelijk niet meer dan dat ze maar op internet moest kijken. Toen ze zei daar niet over te beschikken, kreeg ze een kaartje met daarop een telefoonnummer dat ze dan maar moest bellen en een encyclopedie met plaatjes voor wat er daarna moest gebeuren. Gedwongen om me er nu zelf in te verdiepen, bedacht ik dat er een soap op internet te volgen was. Check in, check uit. Op het eind van het eerste deel, verschijnt een als machinist verkleedde directeur NSR, Jacques Huberts, zelf in beeld. Een receptioniste kijkt hem vragend aan: ‘Ze zijn toch niet gek bij de directie?’ ‘Nou,’ antwoordt de directeur, die daarmee meteen door zijn tekst heen is, met veel gevoel voor understatement. Grappig bedoeld natuurlijk. Maar elke cabaretier weet dat er het hardst gelachen wordt om humor die op zijn minst een kern van waarheid bevat. ...Check uit.

Nog een staaltje logisch redeneren, dit keer van mezelf:

 

Filosofie van de lekke band

Mijn vader had een hekel aan fietsbanden plakken. Dat moest ik als kind vroeger dus zelf doen. Ik herinner me een moeilijk vindbaar gaatje in mijn achterband. Nu een uur zoeken in een emmer water, gaf ik de moed op. Ik stak een spaak door het rubber en plakte vervolgens het ontstane gat. Klus geklaard.

Ja, achteraf ontgaat mij de logica ook enigszins. Maar omdat april de ‘Maand van de filosofie’ is, hier wat andere - deels eveneens onbegrijpelijke - uitspraken van beroemde filosofen. Ik wist niet eens dat er zo diep over het spoor werd nagedacht:

De machinist dobbelt niet.
(Albert Einstein)

De mens is vrij binnen de grenzen van het spoor.
(Thomas van Aquino)

Het is moeilijker een teammanager te kraken, dan een atoom.
(Albert Einstein) 

De grootste ontdekking van mijn generatie is dat mensen hun levens kunnen veranderen door hun spoorboekje te veranderen.
(William James) 

Ik spoor, dus ik ben.
(René Descartes)

Hoe laat zou het zijn als alle stationsklokken stopten?
(Zen-vraag)

Een groot conducteur knipt weinig.
(Tao te Ching)

Van hoofdconducteurs wordt verlangd dat zij zichzelf tot object en prooi maken.
(Simone de Beauvoir)

Filosofie is een treinreis in gedachten gevat.
(Georg Wilhelm Friedrich Hegel)

Hoe weten de wagons dat ze samen een trein zijn?
(Zen-spreuk)

De spoorwegen doorgronden is een utopie.
(Richard McKay Rorty)

Er is geen mens, en er zal er ook nooit een zijn, die de volledige waarheid kent over de machinist en over al die dingen waarover ik spreek.
(Xenophanes)

Meer filosofische uitspraken rond het spoor, van o.a. Sartre en Confucius, staan hier.
 

Opgesloten in vrijheid

Een belangrijk thema binnen de filosofie is ongetwijfeld vrijheid. Sartre zei al: 'We zijn veroordeeld tot vrijheid.' Maar kun je nog wel van vrijheid spreken als iemand gevangen zit in zijn eigen lichaam? Portia Iversen richtte het Descartes Institute op om zwaar autistische kinderen te bevrijden uit hun isolement. Een succes waarvan tot nu toe niemand dacht dat het mogelijk was. Dit is een gedicht van één van die kinderen:

Mannen en vrouwen raken in de war van alles wat ik doe
Artsen gebruiken verschillende termen om me te beschrijven
En ik verbaas me alleen maar
De gedachten zijn groter dan ik kan uitdrukken
Elke beweging die ik maak, laat zien hoe gevangen ik me voel
Onder de voortdurende stroom gebeurtenissen
Het gevolg van een oorzaak wordt de oorzaak van een nieuw gevolg
En ik verbaas me
Ik denk aan de tijd dat ik de omgeving om me heen verander
Met behulp van mijn verbeeldingskracht
Ik kan naar plaatsen die niet bestaan
En ze zijn als mooie dromen
Maar het is een wereld vol onwaarschijnlijkheden
Die naar onzekerheid snelt.

    -Tito

Klik hier voor een volledig verslag inclusief indrukwekkende video.

 

Lacrimosa

 

Een droom, dat leek ook het concert van het Radio Filharmonisch Orkest in Muziekcentrum Frits Philips in Eindhoven. Het programma was er uitermate geschikt voor. De duistere klanken van Benjamin Brittens  Sinfonia da Requiem en Das Lied von der Erde van Gustav Mahler. De muziek van Britten wordt ook gebruikt in bovenstaand ballet en bij het starten van deze pagina hoor je een fragment uit het eerste deel: Lacrimosa, met betraande ogen. Op het podium stonden de vreemdste figuren. Een dwerg of hobbit naast Sneeuwwitjes stiefmoeder en Siegmund was weggelopen uit Richard Wagners Ring des Nibelungen.  

Maar ook het publiek in de zaal bestond niet uit doorsnee concertgangers. Hoewel de Boekenweek voorbij is, herkende ik in één jongen mijn jongere ik, op ontdekkingsreis door twintig eeuwen muziek. In de pauze zag ik ook een merkwaardig figuur terug die me ook voor aanvang van het concert al opgevallen was. Toen liep hij met zijn jas aan en een boek in de hand, de zaal binnen. Zijn grijze jas had hij nu nog steeds tot de hals gesloten. Om zijn nek zat bovendien een wollen sjaal. In zijn rechterhand het boek, met zijn wijsvinger als bladwijzer tussen de pagina’s. Hij bestelde aan de bar een glas water en een flesje appelsap. Het glas water dronk hij in één teug leeg. Het appelsap schonk hij in een glas, dat hij meenam. Hij leunde met zijn linkerschouder tegen de trap, opende staande het boek, en las verder. Het was - hoe toepasselijk voor Brittens Requiem - een Engelstalig boek over Hitlers imperium. De moraal van dit verhaal? Geen idee. Ik ben toch zeker Hans Christian Andersen niet? Het volledige sprookje staat hier.
 

Jaap van Zweden

In januari had ik het Radio Filharmonisch Orkest ook al eens gezien, maar toen stond het onder de leiding van chef-dirigent Jaap van Zweden. Ook dat concert had een wat afwijkend verloop, maar minder positief. Van Zweden bewoog zich op een raadselachtige manier die de klank van het orkest niet ten goede kwam. Een teleurstelling die ik maar moeilijk kon verwerken. Gelukkig bracht Matthijs van Nieuwkerk deze week in De Wereld Draait Door eerherstel voor Jaap van Zweden.

Niet zoveel over het spoor deze week; ik ben een paar dagen vrij geweest. Ik houd het op drie à vier, volgens de dienstindeling zijn het er minstens tien. De komende week heb ik in ieder geval weer een rondje Nachtnet. Meestal levert dat wel een boeiend verhaal op. Al hoeft het van mij niet op deze manier.

Om toch tussen de rails te eindigen, een uitspraak van de beroemde filosoof George Berkeley:

Anderen praten, schrijven en vechten inderdaad over vrijheid en spelen er mooi weer mee; maar alleen de machinist is werkelijk vrij.

< Terug naar week 13       Verder naar week 15 >