Zaterdagmorgen 8 augustus heel vroeg. De dag is nog maar een half uur oud als ik begin met een rondje nachtnet. Een ritje van vier en een half uur maar een verademing na een hele week stoptreintjes op vooral het traject Deurne – Nijmegen. Al na de eerste meters in de richting Tilburg, valt de routine en verveling van de afgelopen periode van me af. Hier mogen ze me, bij wijze van spreken, ’s nachts voor wakker maken. Het is rustig in de trein en die rust wordt nog versterkt door de stilte van de nacht. De motoren zoemen haast gemoedelijk en geven me – om maar eens met J.J. Voskuil te spreken – een geluksgevoel. Geluiden van buiten dringen niet tot in de cabine door. Ik ben alleen met beelden van de nacht en mijn eigen gedachten.
Zo gaat het verder tot Tilburg, Breda, Dordrecht. In Rotterdam hoor ik van een conducteur dat er iemand door de politie met behulp van pepperspray is overmeesterd en afgevoerd. Twee zwartrijders hebben zich opgesloten in de wc. Kleine gebeurtenissen die onmiddellijk vervagen tot gefluisterde geruchten zodra de trein zich weer in beweging zet. Niets kan deze nacht verstoren. Zelfs de kapotgeslagen ruit van een wachthokje op het perron van Den Haag Moerwijk niet. Het is slechts de stille getuige van gebeurtenis uit een heel andere tijd.
Hoewel ik me nauwelijks bewust ben van de reizigers die ik vervoer, wordt ik er wel voortdurend mee geconfronteerd dat ik niet de enige overlevende ben in een uitgestorven wereld. Overal om me heen zie ik tekenen van leven in de nacht. Voortrazend verkeer op snelwegen, hoge flatgebouwen met hier en daar nog een verlicht raam, wachtende auto’s voor overwegen en huiskerende fietsers na een avondje stappen. Dan belt de treindienstleider met de mededeling dat ik vanaf Amsterdam omgeleid word via Hilversum. Niet ingeklemd tussen kanaal en snelweg over vierbaans spoor naar Utrecht, maar dwars door een natuurgebied. Mijn hart maakt een sprongetje. Het Naardermeer bij nacht. Helaas een maanloze nacht dus ik zie nauwelijks iets van het water, maar ik kan het dierlijke leven in het duister haast voelen. Een bosuil die de trein met zijn scherpe blik volgt en besluit dat de prooi te groot is.
En eindelijk stopt alle menselijke activiteit om me heen. De tijd staat nu echt stil. Naarden-Bussum, Hilversum, Hollandse Rading; de stations zijn volkomen verlaten. Ook in de straten en bij overwegen is geen teken van leven meer te zien. Vier uur ’s nachts en ik ben alleen op de wereld. De cabine is veranderd in een onbewoond eiland in een doodstille oceaan. Kon ik dit moment nog maar even vasthouden.
Om vijf uur zit mijn dienst erop. Het is nog donker als ik naar huis fiets. Voldaan en klaarwakker. Hiervoor ben ik machinist geworden en hiervoor zou ik het nog lang willen blijven. Ik ben helaas bang dat dit gevoel tijdens mijn volgende dienst snel voorbij zal zijn. Eerste stop: Helmond Brandevoort. Rondje rond de kerk. Terug in de routine. Een mooie nacht is voorbij. Alleen door mijn ogen gesloten te houden, kan ik hem nog even laten duren.
De muziek is van Kris Kristofferson: Help me make it through the night. In deze uitvoering gezongen door Romy Haag en afkomstig van de soundtrack van de film Mascara.
