De nieuwe dienstregeling loopt niet echt lekker. De kranten staan er vol van. Toch probeert het rijdend personeel er het beste van te maken. Iedereen doet zijn best alle treinen op tijd te rijden, hoewel dat wat moeilijk gaat als je nog in de ene trein zit terwijl je de andere al had moeten rijden. Dit probleem is bij het management bekend en wordt ook onderkend. Er wordt, met andere woorden, aan gewerkt. Vreemd genoeg wordt ondertussen het beschuldigende vingertje nog steeds in de richting van het rijdend personeel gestoken. Triest dieptepunt was voor het personeel van productiegebied Oost-Brabant/Noord-Limburg het stukje van de productiemanager in Boord & Wal nummer 1. In wat kon worden gezien als nieuwjaarsboodschap, werd het rijdend personeel samen met de mensen van Tickets en Service zelfs bestempeld al slechtst presterend van Nederland. Erg motiverend kan ik het niet noemen. Bovendien gebruikt de productiemanager deze prestaties als reden voor de invoer van kleinere groepen binnen de organisatie, hoewel deze reorganisatie al een jaar geleden was aangekondigd. Alle reden dus om eens in dat beschuldigende vingertje te bijten en om een verantwoording te vragen.
Dat wordt echter niet toegestaan. Hier geldt de bekende regel: Het management heeft altijd gelijk en als het niet zo is, mag het niet gezegd worden. Mijn column Groepsgeest is dan ook geweigerd met de mededeling dat het ongepast is het management te wijzen op hun beschuldigende vingertje. In plaats daarvan is in het tweede nummer van Boord & Wal een aangepaste versie geplaatst van mijn column van week 53.
Ik laat de beslissing graag aan de lezer over. Is Groepsgeest werkelijk te hard en ongenuanceerd om te plaatsten? Of mag het rijdend personeel best reageren op de beschuldigingen van de productiemanager? Reageren kan via het contactformulier en reacties zullen desgewenst hier geplaatst worden. Ik vind weigering vooral jammer omdat hiermee elke polemiek in de kiem gesmoord wordt. Hoe kun je immers een dialoog aangaan als de ene partij ongefundeerd mag beschuldigen en de ander bij elke vorm van kritiek gecensureerd wordt? Oordeel zelf.

Groepsgeest

Het artikel over kleinere groepen in de vorige Boord & Wal heeft me enigszins verrast. Vooral de reden die voor de invoering gegeven wordt: “…omdat we in de cijfers zien dat het klantoordeel over zowel het rijdend personeel als het Tickets & Service personeel van OBNL achterblijft bij het klantoordeel dat de collega’s in het land krijgen.” Dat er, terwijl de invoering van kleinere groepen landelijk plaatsvindt, toch nog even door de productiemanager met het beschuldigende vingertje naar haar eigen personeel wordt gewezen, vind ik moeilijk te verteren. Je kunt de groepsgeest ook anders introduceren.

Dat deed schrijver en wetenschapper Hugo Brandt Corstius in een lezing die ik niet lang geleden bijwoonde. Hij betoogde dat de mens eigenlijk onder de dieren staat in de evolutie omdat dieren een soort collectief bewustzijn hebben dat de mens nog moet ontwikkelen. Deze zogenaamde ‘groepsgeest’ was in de jaren vijftig ontdekt bij een Japanse apenkolonie. Eén groep ontdekte hoe je aardappels moest wassen en nog voor zonsondergang wisten apen op andere eilanden het ook, terwijl er geen fysiek of visueel contact tussen die groepen mogelijk was. Men gaat er nog steeds van uit dat dieren van dezelfde soort via dit collectieve bewustzijn communiceren.

Dit gegeven moet Nol Groot aangesproken hebben toen hij zijn idee van kleinere groepen ontwikkelde. Communicatie is immers vaak een struikelblok binnen onze organisatie. Om toch enige controle te houden, krijgt elke groep wel een eerste lijnsmanager, een soort groepsgeestelijk leider. Ik heb me afgevraagd wat dan de taak van deze ‘elm’ zou moeten zijn. Op internet zijn prachtige voorbeelden van groepsgeest in het dierenrijk te vinden. Denk aan bijenkolonies of het Portugees oorlogsschip. Ze zijn nauwelijks met elkaar te vergelijken maar één ding hebben ze allemaal gemeen: Geen enkele groep heeft een leider die met het beschuldigende vingertje zwaait.

< Terug naar week 5       Verder naar week 7 >