Het moet mei of juni van 2006 geweest zijn. Aan het begin van een heldere middag reed ik de stoptrein van Eindhoven naar Den Bosch, toen ik gebeld werd door de treindienstleider. Hij sommeerde me direct langzaam te gaan rijden en uit te kijken naar een meisje van ongeveer dertien dat even verderop boven een viaduct tegen een portaal zou zitten. Omdat ik de aangegeven kilometrering al dicht genaderd was, kon ik hem niet meer vragen waar hij die informatie vandaan had. Had een machinist van een andere trein een kind langs het spoor gezien en alarm geslagen of was er meer aan de hand? Was het meisje misschien een bekende van de politie die vaker een zelfmoordpoging had gedaan en van wie nu opnieuw vermoed kon worden dat ze op het punt stond een fatale wending aan haar leven te geven.
Ik verminderde vaart en zag inderdaad een ineengedoken meisje, rechts van het spoor tegen een hoogspanningsportaal zitten. Ze had lang, zwart haar en een donker gekleurde jas aan. Ik bracht de trein vlak voor haar tot stilstand, maar ze bleef apathisch voor zich uitkijken. Zelf bracht ik de treindienstleider op de hoogte, terwijl de hoofdconducteur van de trein een geel vest aantrok en zich op het spoor begaf. In de deuropening van de cabine gaf ik achteropkomende treinen, die toch al langzaam reden, een teken hun snelheid nog meer te verminderen, zodat het meisje zich niet op het laatste moment nog kon bedenken en er toch nog voor zou springen. Al had ik niet het gevoel dat ze dat zou doen.
De meeste mensen zullen hier waarschijnlijk een roep om hulp in zien. Het meisje was via het talud van een weg het spoorviaduct opgeklommen. Niet om zichzelf om het leven te brengen, maar als een schreeuw om aandacht. De politie was onderweg om haar terug naar huis, of wie weet, naar een hulpverlenende instantie te brengen. Het duurde nog geen tien minuten of we konden weer verder rijden. Noch ikzelf, noch mijn conducteur had behoefte aan opvang. Goed gewerkt, klus geklaard, meisje gered.
Maar was het werkelijk zo simpel? Het is jammer dat ik de naam van het meisje niet weet. Ik ben namelijk wel benieuwd hoe het verder met haar gegaan is. Was het inderdaad een roep om hulp, dan ga ik er vanuit dat ze die ook echt gehad heeft. Ook al weet ik lang niet zeker of het voldoende is geweest om haar voor altijd van het spoor te houden. Maar wat als er meer aan de hand was? Als ze een goede reden had dit signaal af te geven? Hoe groot is de kans dat ze opnieuw de rails op vlucht?
Een tijdelijke depressie kun je genezen. Pesten op school, misbruik in de familie, verdriet om het verlies van een dierbare, voor de meeste dingen is een oplossing te bedenken. Maar er bestaan nog heel wat hersencondities waarvoor geen betrouwbaar medicijn bestaat. Een bipolaire stoornis bijvoorbeeld. Het ene moment manisch, dan weer zwaar in de put. Pieter Overduin heeft er enkele boekjes over geschreven. Hilarische belevenissen als hij manisch is, waarvoor hij tijdens en na een depressie een enorme prijs moet betalen. Ondanks medicijnen zal hij nooit geheel zelfstandig over zijn leven kunnen beslissen. Ik kan best begrijpen dat je dan tijdens een depressie niet meer verder wilt.
Misschien was de actie van dit meisje méér dan eenvoudigweg een roep om aandacht en moeten we er wel degelijk een zelfmoordpoging in zien. Mogelijk was ze op het laatste moment toch geïntimideerd geraakt door die grote geelblauwe gevaartes die vlak langs haar raasden. Misschien alleen al door het geluid ervan. Eenmaal door een machinist gezien, gingen die treinen weliswaar langzamer rijden en produceerden minder angstaanjagend geluid, maar dat maakte de sprong nog veel gewaagder, mogelijk pijnlijker en de kans op overleven steeds groter. Misschien was de moed haar na een eerste uitstel simpelweg in de schoenen gezakt en had ze haar poging voor deze keer gestaakt. Misschien was het wel niet de eerste poging en zou het ook de laatste niet zijn.
Misschien, misschien. Zoveel vragen die open blijven en waarop ik nooit het antwoord zal krijgen. Eigenlijk zouden we een lijst moeten hebben van iedereen die ooit levend of dood van het spoor is gehaald. De reden van zelfdoding moet erop staan, of de reden waarom ze een poging gedaan hebben. In het laatste geval met vervolg. Ik denk niet dat die lijst er ooit zal komen. Neemt niet weg dat er steeds meer personen komen waarvan ik de naam niet ken, maar van wie ik zeer nieuwsgierig ben naar hun verdere levensloop.
De muziek is natuurlijk van Paul van Vliet: Meisjes van 13.
