Megaprojecten in Nederland kenmerken zich meestal door vertragingen en kostenoverschrijdingen. Dat geldt voor bouwprojecten maar zeker ook voor het spoor. Jaren is er gevochten om de Betuwelijn en nu hij er ligt, rijden er slechts mondjesmaat treinen over. De Noord-Zuidlijn maakt van Amsterdam een steeds grotere bouwput en ook de aanleg van de hogesnelheidslijn HSL ging niet zoals gepland. Problemen met de beveiliging zorgden voor uitstel na uitstel en spottende berichtgeving in de pers.
Maar vanaf 7 september wordt er echt gereden. Eerst nog met een aangepast materieel en een snelheid van ‘slechts’ 160 km/uur. Later op Hispeed met de splinternieuwe Fyra, die onlangs op een tactisch tijdstip werd gepresenteerd. Alleen al vanwege de uitstraling van deze trein werd alle vertraging in één klap vergeten.
Niet lang geleden vroeg iemand me of hij een stukje vanuit de cabine mocht filmen. Hij had jarenlang meegewerkt aan de aanleg van het hogesnelheidsspoor en zou het resultaat nu graag vanaf het gewone spoor ernaast vastleggen. Ik vroeg hem of hij die spottende reacties van pers en publiek niet vervelend had gevonden. Hij schudde zijn hoofd en vertelde het verhaal van een slak die op een ijskoude, stormachtige voorjaarsdag de stam van een hoge kersenboom begon te beklimmen. De spreeuwen die dat zagen schoten in de lach. ‘Hé, dommerik, zie je niet dat er nog helemaal geen kersen in de boom hangen?’ De slak onderbrak zijn klimtocht echter niet en zei slechts: ‘Maar zodra ik boven ben wel!’
*****
Bovenstaande column is tevens geplaats in Koppeling nr. 1886 van 18 september 2009. De muziek is van Paolo Conte. Het nummer heet Max. Niet toevallig, want deze week kwam minister Guusje ter Horst van Binnenlandse Zaken met het voorstel voetgangers te controleren op alcoholgebruik. Was dat gebeurd, dan had Max niet in de trein gezeten.
Max
Nijmegen, 20:15 uur. Ik ben net aangekomen met de stoptrein uit Den Bosch en wil uitstappen om de retourrit te gaan maken als een heel jonge vrouw me aanspreekt.
‘Meneer, mag ik u iets vragen?’ Ik knik. ‘Mijn vriend moet naar Wijchen maar hij heeft wat gedronken. Gaar deze trein naar Wijchen?’ Ik antwoord bevestigend en als ik uitstap zie ik een vrij kleine jongen met halflang zwart haar met gebogen hoofd tegen haar aangeleund staan. Wat gedronken? Hij kan nauwelijks meer op zijn benen staan. Die slaapt al voordat de trein vertrokken is.
‘Deze trein gaat naar Wijchen, Max,’ hoor ik haar vriendelijk zeggen. Aardig meisje. Aardige jongen ook trouwens, want hij fluistert zachtjes ‘sorry’ tegen zijn vriendin. Goed, dan ook maar een aardige machinist.
Als we zijn bestemming naderen pak ik de hoorn van de omroep en zeg: ‘Station Wijchen.’ Ik wacht even en zeg dan nadrukkelijk: ‘Max, dit is station Wijchen.’ Vervolgens ga ik bij de deur staan en kijk of hij uitstapt. Tot mijn verbazing is hij de eerste die de trein verlaat. Aan zijn grimas kan ik zien dat het speciaal voor hem bedoelde omroepbericht op een onbewust niveau zijn hersenen is binnengedrongen. Hij kan er echter niet op reageren omdat hij zich vast moet houden aan het hek langs het perron om niet in het spoor te vallen. Morgen zal hij zich er met zijn houten kop niets meer van herinneren. Ik hoef er dus geen krant op na te slaan om te zien of een dankbare reiziger de loftrompet over mij steekt. Hoeft ook niet. Als machinist trek ik me tevreden terug in mijn eigen, stille hok. Max heeft in ieder geval een saai routineritje iets minder vervelend gemaakt.
Als ik weer verder rijd hoor ik in de verte de rauwe stem van Paolo Conte. Zonder een woord Italiaans te spreken weet ik wat de woorden betekenen. Max era Max, più tranquillo che mai…
Over alcohol gesproken; Onze kroonprins werd door Youp van 't Hek ooit Prins Pils genoemd. Niet dat het volgende sprookje over Willem-Alexander gaat. Elke overeenkomst met bestaande personen berust uiteraard op louter toeval...
Van de Prins geen kwaad weten
In een klein, polderrijk land leefde eens een kroonprins die naarstig op zoek was naar een prinses. Hij stelde zulke hoge eisen aan haar schoonheid dat in de hem omringende landen geen enkele jonkvrouw voldeed. Uiteindelijk vond hij aan de andere kant van de wereld het meisje van zijn dromen. Zijn toekomstige onderdanen ontvingen haar met open mond en sloten haar direct in hun hart. Nog vóór de prins gekroond werd, was zij al koningin van het volk.
Er was echter een piepklein probleempje. De vader van deze wonderschone bruid, was minister geweest in een regiem dat er een sport van had gemaakt lastige volksopruiers levend uit een vliegtuig de oceaan in te gooien. Daar zou wel eens moeilijk over gedaan kunnen worden. Dus werd er een list bedacht. De schoonvader van de prins werd uitgenodigd voor de bruiloftsceremonie en net voor het jawoord klonk, werd deze smet op het sprookjeshuwelijk ten overstaan van dochter en schoonzoon gearresteerd. Als gift aan alle slachtoffers in het land dat zo lang onder de dictatuur had geleden en nu ook nog van haar mooiste dochter was beroofd.
Een waargebeurd verhaal? Niet helemaal. Niet de minister die verantwoordelijkheid droeg voor de vele verdwijningen in zijn land werd in de boeien geslagen, maar de piloot die het vliegtuig bestuurde van waaruit de mensen in zee waren gegooid werd opgepakt. Tijdens zijn laatste werkdag, in het bijzijn van zijn vrouw en zoon. Om elk verband tussen vliegenier en schoonvader te vermijden, gebeurde dit natuurlijk niet in het land van de kroonprins, maar hier ver vandaan.
Prins en prinses bouwen ondertussen ijverig verder aan hun liefdesnestje op een warm continent. Uiteraard vooral om de lokale bevolking daar te helpen. Ook de schoonvader mag van de prins best een handje meehelpen. Het is immers een neutraal land waar iedereen welkom is. En hiermee eindigt dit sprookje zoals alle andere sprookjes; Ze leefden nog lang en gelukkig.
Generatiekloof
Met mijn moeder naar de Hortus Botanicus in Leiden geweest en naar een expositie van kattenkunst in Warmond. Thuis via internet de juiste route en reistijden opgezocht. Tot Leiden geen centje pijn. Ik had echter geen adres van de galerie in Warmond waar we moesten zijn. Maar wel razendsnel mobiel internet van Telfort.
Mijn moeder wist me te vertellen dat we in de dorpsstraat moesten zijn. Via 9292OV kwam ik er al na tien minuten achter (razendsnel voor een bejaarde slak met te hoge hypotheeklasten) dat we halte ‘De Baan’ moesten hebben. Maar wat doet mijn moeder als we de bus binnenstappen? Die gaat het vragen! Terwijl ik haar verwijt dat ik nu mooi voor schut sta met mijn minicomputer zegt mijn moeder onverstoord: ‘Dat meisje daar woont in Warmond. Ze geeft ons een seintje wanneer we uit moeten stappen.’ En dat terwijl nota bene alle haltes op een display worden aangegeven en tegelijk óók nog eens worden omgeroepen.
In Warmond stappen we uit. Ik op basis van de gegevens op het display en de omroep, mijn moeder op aanwijzing van het aldaar woonachtige meisje. Maar we zijn er nog niet. We staan nu op De Baan, we moeten in de dorpsstraat zijn. Geen nood, ik start Google Maps op. Het internet van Telfort blijkt in dit dorp nog trager te zijn, maar heel langzaam verschijnt de kaart van het centrum van Warmond op mijn scherm. Ondertussen heeft het meisje mijn moeder verteld dat ze zelf in de dorpsstraat woont. Ze heeft iets verteld over de geschiedenis van het dorp, het ‘uitgaansgebied’ en de galerie waar we moeten zijn. Of we maar achter haar aan willen lopen. Zij wijst ons de weg wel.
Dit is nou een typisch voorbeeld van de generatiekloof. Waar blijven we nou met al onze hightech apparatuur, onze volledige afhankelijkheid van de moderne informatietechnologie als we simpelweg aan onze medemens de weg gaan vragen? Wat moet er van ons worden als we weer naar de buren gaan luisteren of naar een medereiziger in trein of bus? Mijn moeder moet nog veel leren.
Gelukkig kan het ook anders. Zó moet het in onze moderne maatschappij:
TROTS
De treindienstleiding van Prorail gebruikt sinds een paar dagen een nieuw systeem: TROTS. Een mijns inziens nogal onhandig gekozen naam, maar gelukkig is Rita Verdonk al praktisch afgerangeerd. Met de invoering van dit systeem wordt de communicatie tussen treindienstleider en rangeermachinist vrijwel verbroken. Een rangeerbeweging kan alleen worden uitgevoerd als hij eerst door een tweede treindienstleider in de computer is ingevoerd. Alleen de knooppuntcontroller kan een treinbeweging aanvragen.
In de praktijk betekent dit dus gewoon dat er een schijf bijkomt. Het is al langer zo dat het rangeerplan van tevoren in de computer staat. Maar bij wijzigingen, bijvoorbeeld doordat een trein eerst nog van graffiti verlost moest worden of er nog extra onderhoud aan gepleegd moest worden, kon de rangeermachinist rechtstreeks communiceren met de treindienstleider. Korte lijnen, snelle oplossingen. Gaf je aan gereed te zijn voor een rangeerbeweging, dan verscheen er vrijwel direct een veilig sein. Nu moet een machinist eerst de knooppuntcontroller inlichten en die moet vervolgens bij de treindienstleider een verzoek indienen een rangeerregel aan het systeem toe te voegen. Zeker aan het eind van de nacht gaan hiermee vaak kostbare minuten verloren. Bovendien wordt het inzicht van de machinist, degene die buiten tussen de sporen loopt, volledig genegeerd. Vertragingen zullen gegarandeerd het gevolg zijn.
Iedereen die ooit een computerprogramma geschreven heeft, weet dat je niet zomaar ongestraft regels kunt verwijderen, wijzigen en toevoegen. De minste of geringste typfout zorgt ervoor dat het programma vastloopt. Als het druk is of bij wijzigingen in de dienstregeling zal het gaan om vele regels per minuut. In ben blij dat een nachtdienst vóór de ochtendspits is afgelopen.
Vreemde vogel
Weer vreemde vogels in het nachtnet vandaag. Het is 2:30 uur als ik samen met twee conducteur terugreis naar Eindhoven. Iets verderop zit een groepje luidruchtige Marokkaanse jongeren. Het soort van de probleemgeneratie die de laatste tijd veel in het nieuws is. Maar als twee van hen beginnen te rappen, blijken die vooroordelen nog niet zo gemakkelijk te verdedigen. Hun woordenschat is in ieder geval veel groter dan die van de gemiddelde VMBO drop-out. En als er vervolgens een strijd ontstaat over rijmschema’s en of tweemaal hetzelfde eindwoord binnen vier regels wel of niet rijmt, ontstaat er een discussie waar menig gevierd volkszanger nog wat van zou kunnen leren.
Maar de vreemdste vogel deze nacht is wel een grote blauwgele ara, die op de schouder van een ietwat aangeschoten of geestelijk enigszins labiele man rust. In Eindhoven stappen ze beide uit, althans, de man stapt uit en de vogel lift mee.
‘Nou zetten ze ons hier uit de trein,’ zegt hij (de man), ‘terwijl we in Maastricht moeten zijn.’
‘Maastricht,’ antwoordt de vogel (de ara).
Ik krijg medelijden met het dier. Het is een koude nacht en de eerste trein naar Maastricht laat nog een kleine vijf uur op zich wachten.
Misschien mogen ze zich verwarmen in één van de politiebusjes die overal in het centrum van Eindhoven staan. Zo te zien is er een grootscheepse alcoholcontrole aan de gang. Hoe moeilijk is het vol te houden dat je niets gedronken hebt als je duidelijk een tropische papegaai in een politiebusje ziet zitten?
Jan Marijnissen, voormalig voorman van de SP, reageert op zijn weblog op mijn column over de jacht op een klein hertje dat is opgevangen door een groep koeien bij Best.
De Partij voor de Dieren, SP en PvdA willen precies weten of en hoeveel de belastingbetaler meebetaalt aan de jacht door de Oranjes. Vrijdag bleek dat de ministeries van VROM en Binnenlandse Zaken geld betalen aan het Koninklijk Jachtdepartement, dat de fauna beheert en de wildstand reguleert rondom Paleis Het Loo.
De Rijksvoorlichtingsdienst zegt dat dit niet betekent dat burgers meebetalen aan de koninklijke jacht. Het jachtdepartement houdt zich alleen nog bezig met het beheer van de fauna op het kroondomein, aldus de RVD. Maar de Tweede Kamer neemt daar geen genoegen mee.
Goed, het artikeltje is twee jaar geleden geschreven en komt van het RTL Nieuws, maar dat doet toch niet terzake? Dat Marijnissen het al op voorhand met me eens was, voelt als een hele steun. Voor mij en al het treinpersoneel dat langs Best komt. En hopelijk ook voor het betreffende hertje.
Als je voor een dubbeltje geboren bent, word je nooit een stuiver.
