Ik had er nog niet eerder melding van gemaakt, dus bij dezen: Maandag 11 juni verscheen er een column van mij als lezerscolumn in Dagblad De Pers. Een citaat - waar veel arbeiders zich volledig in kunnen vinden - stond in de kop van de pagina. Wie de krant in zijn geheel wil nalezen, kan dat doen via deze pdf.
***
***
Nachtvlinder
Vlak voor vertrek richting Alkmaar, zwaait de deur open. ‘Mag ik binnenkomen?’ klinkt er een jongensstem. Voordat ik de kans krijg antwoord te geven, verschijnt er een vrij kleine jongen in een roodblauwe jas en een witte, gevoerde ijsmuts in de cabine. Hij heeft een spierwit, beetje opgezet gezicht. Ziet er niet helemaal gezond uit. Met één hand schuift hij de muts van zijn kale hoofd terwijl hij er met de ander naar wijst. ‘Hersentumor.’
‘Dus als ik zeg dat ik een mountainbike wil hebben, zou jij er een voor me kopen, ook al weet je dat ik vandaag dood ga?’ ‘Een splinternieuwe van een goed merk. Ik zou zelfs niet met een tweedehandsje aan durven komen,’ zeg ik, mezelf ervan overtuigend dat ik het ook werkelijk zou doen.
In Arnhem is onlangs een nieuwe Dive Under geopend. Hoewel ik het woord fly-over helemaal niet associeer met vliegen, denk ik bij dive-under wel direct aan duiken. Misschien omdat ik op kind al dol was op zwemmen en aquaria. Met de mooiste dierentuin van Nederland in de nabijheid, had ik in de tunnel dus op zijn minst een zeewateraquarium verwacht.
Terwijl vrouwen na een tijdje gaan lijden aan nesteldrang, begint bij mannen de twijfel te knagen. Heb ik in mijn leven wel de juiste keuzes gemaakt? Wilde ik vroeger zelf accountant worden, of wilde mijn vader dat? Zou mijn leven niet veel leuker zijn als ik het anders had gedaan? Dat duurt maximaal twee tot drie uur - het zijn geen vrouwen in een pashokje - dan zijn ze eruit. Ze beginnen hun tweede jeugd, al dan niet met hun eerste vrouw.
De NS heeft ze graag, deze grote kinderen. Ze zijn gehoorzaam, fanatiek en met behulp van een rode en een gele kaart, eenvoudig te sturen. Wie het niet gelooft, moet maar eens in het opleidingscentrum voor machinisten in Amersfoort gaan kijken. Het is bijna uitsluitend tweede jeugd wat daar in simulatoren zwoegt. Behandel de machinist als een twaalfjarige en je hebt geen kind aan hem. Je kunt een aspirant geen groter plezier doen dan hem urenlang kriskras door het land jagen. Daarom zie je ook zo weinig vrouwelijke machinisten. Vrouwen laten zich geen zes uur onafgebroken in een cabine opsluiten. Bovendien hebben vrouwen geen tweede jeugd. (Al proberen ze met crèmes en zalfjes die indruk wel te wekken.)
In Almere moest ik vijf minuten wachten om de vertraagde intercity vóór te laten gaan,in Weesp krijg ik juist voorrang.
***
Vluchten kan niet meer
Woensdag 24 augustus reed ik rond 11:30 uur de vertraagde intercity van Utrecht naar Den Haag. Een stampvolle ICM III - Koploper - die vanwege de verregende toestand van de meeste reizigers, stevig stond te dampen. Bij gebrek aan een cabinedeur, moest ik via het balkon mijn plaats achter de knoppen zien te bereiken. Dat viel nog niet mee. In de smalle doorgang naar de blauwe deur hadden een jongen en een meisje zich zodanig opgevouwen, dat het ontwarren van de kluwen enige tijd kostte. Het leek wel alsof de jongeman zich daarbij opblies, want hij werd steeds groter en breder.
‘We zullen die meneer maar in zijn kantoor laten,’ zei hij ten slotte opgewekt vanuit een rossig vlasbaardje. ‘Doe maar rustig aan hoor,’ antwoordde ik even luchtig. ‘Zonder mij vertrekt de trein waarschijnlijk niet.’ Zonder me verder te bekommeren om wat er achter me gebeurde, ging ik het trapje op en installeerde ik me achter de stuurtafel. Eigenlijk had ik een preek moeten houden over het gevaar van het blokkeren van mijn vluchtweg. ‘Of hij niet kon lezen’, had ik hem, wijzend op het teken van de nooduitgang, hoofdschuddend moeten vragen. Maar wat was de zin daarvan? Meer dan twee stappen zou ik toch niet kunnen zetten. Laten we nuchter blijven: dit is de tijd van Vluchten kan niet meer.
Boven in mijn ruime cabine, werd het voor mij nog een aangename rit. Den Haag lag er prachtig bij met zijn stadse toppen in de mist. Een kleine genoegdoening voor mijn pauze, die ik door de vertraging ging missen. Zelfs als er onderweg iets fout was gegaan, had ik de vluchtweg niet gemist. Een kapitein gaat met zijn schip ten onder. En een trein is ook een schip, een railschip. Voor wie nu jaloers tegensputtert dat ik helemaal niets over een trein te zeggen heb en dus zeker geen kapitein kan zijn: dat weet ik, maar jullie staan aan wal.
Lees hier over de mogelijke gevolgen van het ontbreken van een vluchtweg.
In Japan doen ze trouwens niet zo moeilijk over een vluchtweg:
***
Op het station van Utrecht Overvecht ontwikkelde men een manier om forenzen zich weer even kind te laten voelen. Een eenvoudig middel met grote potentie.
***
De gotische Grote Kerk in Naarden is wereldberoemd om zijn plafondschilderingen. Hoewel de kerk de eerste Nederlandse Beeldenstorm overleefde, is de rest van het katholieke interieur door o.a. de Geuzen vernield of gestolen. Sinds die tijd is de kerk hervormd. Elk jaar wordt er een Matthäuspassion uitgevoerd door de Nederlandse Bachvereniging, die traditiegetrouw wordt bijgewoond door hooggeplaatste politici. Bach was een gedreven Lutheraan, protestant in hart en nieren, maar componeerde doodleuk een Rooms-katholieke mis. Dat maakte Naarden weer uitermate geschikt voor de Tsjech Jan Amos Komenský, beter bekend als Comenius. Deze filosoof, theoloog en pedagoog pleitte in de zestiende eeuw al voor godsdienstvrijheid.
We moeten er onvoorwaardelijk naar streven dat de vrijheid van gedachte, de vrijheid van geloof en de vrijheid van de burgers weer bij de mensheid terugkeert. Vrijheid, zeg ik, is het hoogste goed, gelijk met de mens geschapen en onlosmakelijk met hem verbonden. (Panorthosia)
Vrijheid in een zwaar beveiligde vestingstad, waar je ondergronds zo nu en dan nog steeds de kanonnen kunt horen bulderen. Dat lijkt een tegenstrijdige vrijheid, maar, anders dan in de huidige tijd, betekende vrijheid in die tijd niet automatisch een vorm van xenofobie:
Wij, de christelijke wereld, Europa, vertegenwoordigen niet de hele wereld. Buiten ons werelddeel leven nog honderden andere volken. (De Engel des Vredes)
Niet mogelijk, gaf het beeldscherm aan. Hoezo, niet mogelijk? Kijk dan naar buiten trut. Dit is Tilburg Reeshof. Dat ziet iedereen. Niet mogelijk, herhaalde de computer. Teleurgesteld zakte ik in mijn stoel. Nog maar één station te gaan en dan waren we in Breda. Ik kon me toch niet laten overbluffen door zo’n stuk siliciumschnitzel uit de keuken van Toshiba of welk Chinees restaurant dan ook? Mijn oog viel op twee woorden aan de rechteronderkant van het scherm. Synchroniseer en Bevestig. Ik voelde me groeien. Die twee woorden kende ik van mijn vriendjes iPod en iPad.
Ik kreeg een waas voor mijn ogen - gelukkig was Gilze Rijen almaar rechtdoor - en een adrenalineboost vloeide door mijn aderen. Als een gek sloeg ik, in een race tegen de klok, aan het wissen, invoeren, bevestigen en synchroniseren. Ik had niet eens in de gaten dat hoe sneller ik reed, des te eerder ik in Gilze Rijen zou zijn. Mijn hart sloeg bijna een slag over toen ik in de neus van de trein een klepje open hoorde gaan. Een zacht kuchje, slokje water, smakken van lippen en een snufje parfum. ‘Dames en heren, het volgende station is Gilze Rijen,’ klonk een zachte vrouwenstem over de omroep. Ik vloog uit mijn stoel en vergat bijna te remmen, wat me van zowel de dodeman als de ATB een officiële waarschuwing opleverde, maar ik had gewonnen. Gewonnen van een SLT.
Terwijl ik in Napels de harde schoenzolen van de Camorra op het beton kon horen tikken, besloot ik op te schalen naar fase 2 van het opstarten van de SLT: Geduld! Dus kuchte ik een keer vriendelijk om de aandacht van Don Corleone te trekken en probeerde ik quasi nonchalant op mijn horloge te kijken. De trein gaf geen enkele reactie, alleen het sein vóór me was ondertussen op groen gesprongen. In de verte hoorde ik de hoofdconductrice fluiten ten teken van vertrek. Wat moest ik doen?
In een krankzinnige vlaag van overmoed, trotseerde ik de Cosa Nostra en duwde op de nog steeds wit knipperende meldlamp. De tekst die naast de led geschreven is zegt remtest, maar dat betekent in spoortaal helemaal niets. De SLT reageerde dan ook niet alsof er een beschaafde machinist gedoseerd aan de remhendel trok. Nee, de trein begon te blazen, hoesten, hijgen en zuchten alsof hij in de smalle straatjes van Pamplona werd opgejaagd door boerenkinkels die duidelijk wilden maken dat ze niet onder de indruk waren van Wilders’ Animal Cops. Drukmeters op de stuurtafel liepen op naar recordhoogte om vervolgens in vrije val tot nul te dalen. Ik hoorde de compressor aanslaan in een wanhoopspoging de luchtlekkage te compenseren. Ik vervloekte mezelf dat ik niet wat meer geduld had gehad.
De bedoeling was waarschijnlijk dat Harry Potter over de muur heen zou vliegen. Wat hield hem aan de grond? Hoogtevrees of gebrek aan een bezem?
***
Vuurwerk en Modern Times
Een prachtige bliksemshow volgde op de vertoning en live begeleiding door Het Brabants Orkest van de film Modern Times van Charlie Chaplin in het Muziekgebouw aan 't IJ. Lees hier het verslag.
Meer ontladingen in het volgende filmpje, dat een heel bijzonder fenomeen herbergt. Helaas hoort niet iedereen het verschil tussen zang en spraak.
In dit filmpje zie je ook de gevolgen van spoordiefstal. Er bestaat een sterk vermoeden dat hier een zeer rijke BN-er bij betrokken is. Lees hier het hele verhaal.
Over de sleutel en het slot...
Ik heb de sleutel horen rammelen, maar het slot nog niet gevonden. Het zou zomaar een nieuw spreekwoord kunnen worden. Telefoonterreur heeft soms ook z'n leuke kanten. Het zorgde in dit geval zelfs voor wat verkoeling.
Als ze als kever (Kind 2)
Een kind dat elke dag wordt achtergelaten in een vervallen speeltuintje om pas 's avonds weer te worden opgehaald. Een kind van gescheiden ouders. Een kind dat de drempel tussen haar wereld en de buitenwereld niet mag nemen. Een meisje als een kevertje tussen het groen. Een meisje dat niet mag laten merken dat ze droomt. Een meisje zonder vrije wil. Een meisje met gekortwiekte vleugels. Een meisje als een kevertje op een bankje. Wat als..? Als ze als kever...
Met de stem van Lenette van Dongen, krijgt vrijheid nog wat extra glans. Voor velen betekent vrijheid: een weekje met het vliegtuig naar Spanje. Voor anderen: een vlucht naar Schiphol en opnieuw beginnen. Om vervolgens achter dezelf tralies terecht te komen als die in het land dat je ontvlucht bent. Free at last, free at last... Wanneer worden deze profetische woorden van Dr. Martin Luther King nu eindelijk waarheid? En wie bepaalt dan waar je landt?
De gedichten in het volgende filmpje zijn van Ivar Wakker.
